Spring naar content
Door:

Bright

Datum:

10 mei 2024

Auteursrechten: Wanneer heb je (g)een auteursrecht?

Het auteursrecht (in het Engels ‘copyright’) beschermt ’werken van letterkunde, wetenschap of kunst’. Wanneer is iets ‘een werk’? In juridische zin gaat het om een oorspronkelijk voortbrengsel dat een eigen intellectuele schepping is van de maker die tot uitdrukking is gebracht.  In begrijpelijkere taal: er moet sprake zijn van een zekere originaliteit en creativiteit en het werk moet ook waarneembaar zijn.

Het kan nog best lastig zijn om te bepalen of een voortbrengsel een ‘werk’ is dat wordt beschermd door het auteursrecht.

Het auteursrecht kent een aantal algemene uitgangspunten. Als werken  bijvoorbeeld te alledaags of te onbeduidend zijn, zal er geen sprake zijn van een auteursrechtelijk beschermd werk (want het is dan niet origineel en creatief genoeg). Ook ideeën zijn uitgezonderd van bescherming door het auteursrecht (want ideeën zijn (nog) niet waarneembaar). Hetzelfde geldt voor stijlen (zoals een schilderij in de stijl van Jackson Pollock), die zijn eveneens niet beschermd. Alleen de specifieke uitwerking kan een werk zijn. Daarnaast wordt vormgeving die uitsluitend is ingegeven door techniek, niet beschermd door het auteursrecht.

Onderstaande voorbeelden waarin rechters hebben geoordeeld dat er geen sprake was van een werk, kunnen deze uitgangspunten verder illustreren.

1. De onderstaande rechthoekige brilverpakking met daarop een afbeelding van een bril (die in de verpakking zit) is geen werk en wordt dus niet auteursrechtelijk beschermd. Het Hof Den Haag vond dat er sprake was van een gebrek aan creatieve keuzes, te onbeduidende vormgeving en van technisch bepaalde elementen (zoals de keuze voor een rechthoekige stapelbare verpakking en de uittrekbare lade in de verpakking).

2. Ook het HEMA letterkrat vond het Hof Arnhem-Leeuwarden geen auteursrechtelijk beschermd werk. (Eerst afbeelding invoegen). Het letterkrat van de HEMA in hoge mate technisch en functioneel bepaald (het moet namelijk passen in een la of opbergkast). Ook de horizontale lijnen aan de zijkant van het krat zijn (technisch en functioneel) nodig om de letters in een rechte lijn op het kratje aan te brengen. Het hof vond de vormgeving van het letterkrat dus onvoldoende creatief.

3. Ook onderstaande afvalzuiger kon niet worden gekwalificeerd als een ‘werk’, zo vond het Hof Den Haag. De vormgeving is uitsluitend technisch bepaald en de vormgevingskeuzes zijn triviaal en onbeduidend wanneer rekening wordt gehouden met de technische functie van de afvalzuiger. De enige uitzondering vond het Hof de horizontale strepen op de romp. Die getuigen van creatieve keuzes en kunnen beschermd worden.

Kortom, er moet qua vormgeving dus wel een zekere drempel van creativiteit en originaliteit worden gehaald om auteursrechtelijke bescherming te kunnen claimen.

Wanneer een voortbrengsel die drempel haalt, dan ontstaat het auteursrecht automatisch bij de creatie van het werk. Er is dus geen registratie voor vereist (zoals dat wel het geval is voor een merkrecht). Omdat er geen registratie nodig is voor het ontstaan van het auteursrecht, is het des te belangrijker om goed te documenteren (om zo nodig op een later moment te kunnen bewijzen) op welke datum het werk is ontwikkeld en hoe een werk tot stand is gekomen.

Vraagt u zich af of uw producten of juist die van anderen beschermd zijn door het auteursrecht, of hoe u uw producten het beste kunt beschermen? Neem dan contact met ons op.

Waar kunnen we u mee helpen?
Naam
Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.
waarom bright ip lawyers?
Specialisten pur sang
Toegewijd en no nonsense
Track record in retail & lifestyle
Track record in retail & lifestyle

Kennisbank